Phương pháp học tập môn Sinh học dành cho học sinh lớp 10 - TRƯỜNG THPT LỘC PHÁT

22:50 EDT Thứ hai, 16/09/2019
THẦY VÀ TRÒ TRƯỜNG THPT LỘC PHÁT QUYẾT TÂM HOÀN THÀNH TỐT CÁC NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM NĂM HỌC 2019-2020

TRANG CHỦ » Tin Tức - Sự Kiện » PHƯƠNG PHÁP HỌC DÀNH CHO HS KHỐI 10

Phương pháp học tập môn Sinh học dành cho học sinh lớp 10

Thứ tư - 16/08/2017 05:12
Phương pháp học tập môn Sinh học dành cho học sinh lớp 10
Như chúng ta đã biết, Sinh học là một môn khoa học đa ngành. Vì thế, nếu muốn học tốt môn học này các em cần phải học tốt cả các môn khoa học khác như: Toán, lí, hóa…. Chính vì thế rất cần cách học thông minh, sáng tạo. Tuy nhiên, cũng như các môn học khác các em cần phải ghi nhớ kiến thức với các khái niệm cơ bản và học cách vận dụng kiến thức chứ không phải chỉ biết học thuộc lòng một cách máy móc.

Là môn khoa học nghiên cứu về sự sống, nên kiến thức rất rộng bao gồm: Từ mức độ phân tử đến tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái. Vì thế muốn nắm bắt được những nguyên lí cơ bản của sự sống cần phải biết cách học, biết cách liên hệ kiến thức của các phần lại với nhau, biết nhìn nhận các mức độ tổ chức của sự sống như những hệ thống mở luôn tự điều chỉnh để thích nghi với môi trường không ngừng biến đổi.

 
Sau đây chúng ta hãy xem xét cách học môn sinh học thế nào sao cho có hiệu quả cao. Trước hết cần lưu ý các điều sau đây: 


1. Những điều nên tránh: 

Không nên học thuộc lòng cả bài, cả chương theo như sách giáo khoa. Việc học thuộc lòng từng bài các em có thể thực hiện được khá nhanh nhưng lại nhanh quên. Tuy nhiên, cái chính là cách học này thể hiện học sinh không biết tóm tắt các ý của bài, không biết ý nào là chính, ý nào là phụ, cái gì cần nhớ, cái gì không. Chính vì cách học như thế rất nặng nề nên dễ nảy ra tư tưởng học tủ hoặc quay cóp trong khi làm bài. 

Không nên có thái độ ỷ lại và trông chờ vào Thầy/Cô: Mà phải có tinh thần tự học là chính.

Không nên quá chú trọng vào việc tìm những câu hỏi khó, quá lắt léo mà bỏ qua các câu hỏi dễ nhằm kiểm tra các kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa. 

Tránh đi sâu vào chi tiết mà không quan tâm đến tổng thể. Ví dụ, chỉ biết học thuộc lòng các chi tiết của từng bài riêng rẽ mà không thấy được các chi tiết, các bài học và các chương có quan hệ với nhau như tế nào?.

 

2. Những điều nên làm: 

Phải biết lập các sơ đồ tư duy theo từng bài, từng chương một cách khoa học.

Học theo chủ đề. Các chủ đề lớn lại được chia nhỏ thành các đơn vị kiến thức. Đối với mỗi đơn vị kiến thức cần học theo cách: Nắm chắc khái niệm, cơ chế, ý nghĩa.

 

Ví dụ: Khi học về các cấp tổ chức của thế giới sống thì cần nắm được: Thế giới sống được chia thành các cấp độ tổ chức từ thấp đến cao theo nguyên tắc thứ bậc: Tế bàoCơ thểQuần thể-LoàiQuần xãHệ sinh thái-Sinh quyển và đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống.

Liên hệ vận dụng kiến thức: Giải thích các hiện tượng trong thực tiển hoặc vận dụng giải các bài tập trong SGK hoặc sách bài tập từ đơn giản đến phức tạp.

3. Học như thế nào? 

Có thể nói một cách ngắn gọn, học là một quá trình thu thập thông tin, xử lý thông tin và lưu trữ thông tin để rồi cuối cùng là tái hiện lại thông tin khi cần thiết. Sau đây thầy sẽ phân tích kỹ cho các em thấy các bước này cần được thực hiện ra sao:

Bước 1: Thu thập thông tin: 

Kiến thức mà các em cần thu thập (thông tin) đã có sẵn trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, không nên cố học thuộc lòng cả bài như cách sách giáo khoa đã trình bày mà các em hãy lựa chọn ra những thông tin quan trọng cần ghi nhớ. Môn sinh học tuyệt nhiên không phải là môn học thuộc lòng đơn thuần. Mặc dầu nếu không nhớ kiến thức thì ta chẳng làm được gì, nhưng nhớ kiến thức mà không hiểu nó là cái gì hoặc không hiểu nó một cách thấu đáo thì khi người ta đặt câu hỏi một cách khác đi ta cũng chẳng biết cách trả lời. Vì vậy, đầu tiên các em cần đọc kỹ bài và tìm xem những câu chữ nào quan trọng rồi dùng bút đánh dấu hoặc bút gạch chân các từ ngữ hoặc các câu đó (làm như vậy dễ cho việc ôn tập vì khi ôn bài ta chỉ cần liếc qua những dòng đã đánh dấu mà không phải đọc lại cả bài). Thông thường, ngay trong sách giáo khoa, những thông tin nào quan trọng nhất ở mỗi bài cũng được in nghiêng hoặc nhấn mạnh lại trong phần tóm tắt của bài. Tuy nhiên, các em phải tìm thêm các ý để dẫn đến kết luận quan trọng mà sách đã nêu ra. 

Nếu có thể, sau khi đã tìm được các ý quan trọng, các em hãy ghi chúng vào một vở ghi theo từng chủ đề nhất định để sau này dễ ôn tập. Bài ghi trên lớp cũng là nguồn thông tin quan trọng vì Thầy Cô đã chọn ra các thông tin quan trọng hộ các em và còn giảng giải ý nghĩa của các thông tin đó để các em hiểu sâu sắc hơn. 

 

Bước 2: Xử lý thông tin: 

Chúng ta không nên cố ghi nhớ thông tin khi không biết thông tin đó có ý nghĩa gì. Chúng ta phải tự mình đặt ra các câu hỏi như: Tại sao lại như thế? Cái này dùng để làm gì? Có ý nghĩa gì? Làm thế nào người ta biết được điều đó? Tất cả các loại câu hỏi trên thầy khuyên các em khi học nên đặt ra vì nó sẽ giúp ta xử lý và tìm ý nghĩa đích thực của thông tin.

 

Bước 3: Lưu trữ thông tin: Có thể thực hiện dưới hai hình thức: 
 

Ghi thông tin một cách tóm tắt và có hệ thống vào vở ghi của mình. Ta có thể tự tìm cách sắp xếp thông tin theo cách riêng của mình miễn là cách đó giúp ta nhớ tốt thông tin hoặc nếu cần ta có thể tiếp cận thông tin một cách nhanh nhất, khoa học nhất.

 

Việc này cũng cần phải học và kiên trì học. Vở ghi bài trên lớp nên để lề rộng như vậy một mặt nó có thể giúp ta có chỗ bổ sung thêm thông tin từ các sách hoặc nguồn khác, mặt khác có chỗ cho ta ghi các câu hỏi nảy sinh khi ta học bài. Các câu hỏi nảy sinh mỗi lúc mỗi khác, ở các góc độ khác nhau, thậm chí không phải do ta nghĩ ra mà bạn bè hoặc Thầy Cô đặt ra. Tất cả các loại câu hỏi rất đa dạng như thế sẽ rất quí, chúng giúp ta hiểu bài tốt hơn nhiều so với việc ta chỉ chấp nhận kiến thức một cách thụ động. 

Ghi nhớ thông tin: Như trên đã trình bày, nhớ thông tin không phải là khó, cái khó chính là làm sao để nhớ lâu và đặc biệt là làm sao để lúc cần thiết ta có thể lấy ra thông tin một cách nhanh nhất (tái hiện lại thông tin nhanh nhất). Muốn nhớ lâu thì chúng ta cần phải xử lý tốt thông tin để hiểu nó một cách thấu đáo. Tuy nhiên, những thông tin mới muốn nhớ lâu ta cần tạo ra mối liên hệ với các thông tin đã biết.

Tóm lại: Cần học theo kiểu hệ thống hoá kiến thức đi từ tổng thể tới chi tiết. Trong từng phần cụ thể lại đi từ khái niệm cơ bản đến cơ chế, qui trình, cách phân loại, đặc điểm đến ứng dụng. Cần kết hợp việc ghi nhớ các kiến thức cơ bản như khái niệm, nguyên lí đến việc vận dụng kiến thức vào việc giải các bài tập, các vấn đề ứng dụng trong thực tiễn.

Để học có hiệu quả cần biết thu thập thông tin một cách có chọn lọc. Tiếp đến cần đặt ra các câu hỏi để xử lí thông tin nhằm hiểu thật đúng bản chất của vấn đề. Cuối cùng là ghi nhớ. Nếu biết cách liên hệ các thông tin với nhau và đặt chúng trong một hệ thống thích hợp thì việc ghi nhớ và tái hiện lại thông tin khi cần sẽ dễ dàng hơn.

 

Trên đây là một số chia sẻ về phương pháp làm thế nào để học tốt môn sinh học 10. Tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của quý Thầy Cô, để Tôi có thể hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn!

 

Chúc các em học tốt và đạt được nhiều thành công!


Tác giả bài viết: Thầy Lê Ngọc Khanh (Giáo viên trường THPT Lộc Phát)

Comment addGỬI Ý KIẾN CỦA BẠN
Mã chống spamThay mới

TIN MỚI CẬP NHẬT

TIN BÀI LIÊN QUAN

 

DANH NGÔN GIÁO DỤC

"Phải tôn kính thầy dạy mình, bởi lẽ nếu cha mẹ cho ta sự sống thì chính các thầy giáo cho ta phương cách sống đàng hoàng tử tế." (Philoxêne De Cythêrê)

LỚP HỌC TRỰC TUYẾN


WE ARE ON FACEBOOK

THÔNG BÁO LỚP 10 (2017-2018)

DANH SÁCH LỚP 10 VÀ THÔNG BÁO NHẬP HỌC